Cập nhật: Tháng 8/2026 | Thời gian đọc: ~10 phút
Chỉ thị Báo cáo Bền vững Doanh nghiệp của Liên minh Châu Âu (CSRD – Corporate Sustainability Reporting Directive) vừa trải qua đợt sửa đổi lớn nhất kể từ khi ban hành, thông qua Chỉ thị Omnibus I (EU) 2026/470 có hiệu lực từ tháng 3/2026. Với doanh nghiệp Việt Nam đang hoặc dự định mở rộng quan hệ thương mại, đầu tư với đối tác EU, việc hiểu đúng phạm vi áp dụng mới và chủ động chuẩn bị năng lực báo cáo ESG là yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh trong giai đoạn 2026–2028.
1. CSRD là gì?
CSRD (Directive (EU) 2022/2464) yêu cầu các doanh nghiệp thuộc phạm vi điều chỉnh công bố thông tin ESG chi tiết theo Bộ Tiêu chuẩn Báo cáo Bền vững Châu Âu (ESRS – European Sustainability Reporting Standards), dựa trên nguyên tắc trọng yếu kép (double materiality): đánh giá đồng thời (i) tác động của doanh nghiệp đến con người và môi trường, và (ii) tác động ngược lại của các vấn đề bền vững đến tình hình tài chính doanh nghiệp.
Khác với các báo cáo ESG tự nguyện trước đây, CSRD là nghĩa vụ pháp lý với chế tài xử phạt, yêu cầu dữ liệu có thể kiểm chứng (assurance) và cấu trúc báo cáo theo định dạng điện tử thống nhất (ESEF).
2. Cập nhật quan trọng: Chỉ thị Omnibus I (EU) 2026/470
Sau quá trình đàm phán kéo dài từ đề xuất tháng 2/2025, Nghị viện Châu Âu thông qua ngày 16/12/2025 và Hội đồng EU chính thức thông qua ngày 24/02/2026. Chỉ thị được công bố trên Công báo EU ngày 26/02/2026, có hiệu lực từ 18/03/2026. Các thay đổi trọng yếu:
- Nâng ngưỡng phạm vi áp dụng: doanh nghiệp EU phải có trên 1.000 lao động VÀ trên 450 triệu EUR doanh thu thuần hằng năm mới thuộc diện bắt buộc – thu hẹp đáng kể số lượng doanh nghiệp Wave 2 & Wave 3.
- Doanh nghiệp ngoài EU: ngưỡng áp dụng là doanh thu tại EU trên 450 triệu EUR (công ty mẹ) hoặc trên 200 triệu EUR (chi nhánh/công ty con tại EU).
- Bỏ yêu cầu đảm bảo hợp lý (reasonable assurance) bắt buộc, duy trì mức đảm bảo có giới hạn (limited assurance) — giảm chi phí kiểm toán.
- Loại bỏ tiêu chuẩn ESRS theo ngành (sector-specific standards) khỏi lộ trình bắt buộc.
- Mở rộng quyền từ chối cung cấp thông tin nhạy cảm cho doanh nghiệp báo cáo.
- Lùi thời hạn áp dụng lần đầu cho các doanh nghiệp thuộc diện mở rộng sang năm tài chính bắt đầu từ hoặc sau 01/01/2027.
3. Ảnh hưởng gián tiếp đến doanh nghiệp Việt Nam
Dù phần lớn doanh nghiệp Việt Nam không trực tiếp thuộc phạm vi CSRD, tác động gián tiếp là rất lớn thông qua yêu cầu báo cáo chuỗi giá trị (value chain reporting):
- Doanh nghiệp EU thuộc phạm vi CSRD phải thu thập dữ liệu ESG từ nhà cung cấp trong chuỗi giá trị, bao gồm nhà cung cấp tại Việt Nam.
- Sau Omnibus I, nghĩa vụ cung cấp thông tin từ doanh nghiệp ngoài phạm vi (dưới 1.000 lao động) được giới hạn ở “tiêu chuẩn tự nguyện” (voluntary standards, dự kiến ban hành trước 19/07/2026) — giúp giảm áp lực nhưng không loại bỏ hoàn toàn yêu cầu cung cấp dữ liệu.
- Doanh nghiệp Việt Nam có công ty mẹ hoặc chi nhánh tại EU vượt ngưỡng doanh thu quy định vẫn có thể trực tiếp thuộc phạm vi CSRD.
4. Dịch vụ tư vấn CSRD & xây dựng báo cáo ESRS
4.1. Đánh giá phạm vi áp dụng
Xác định chính xác doanh nghiệp có thuộc phạm vi CSRD trực tiếp, gián tiếp (qua chuỗi giá trị), hay chỉ cần chuẩn bị dữ liệu ở mức tối thiểu theo tiêu chuẩn tự nguyện.
4.2. Đánh giá trọng yếu kép (Double Materiality Assessment)
Thực hiện đánh giá bài bản theo hướng dẫn GRI 3 và ESRS 1, xác định các chủ đề ESG trọng yếu nhất với hoạt động và ngành nghề của doanh nghiệp.
4.3. Xây dựng hệ thống thu thập dữ liệu ESRS
Thiết lập quy trình thu thập dữ liệu theo cấu trúc ESRS (Môi trường E1–E5, Xã hội S1–S4, Quản trị G1), tích hợp với hệ thống quản lý hiện có (ISO 14001, ISO 45001…).
4.4. Soạn thảo báo cáo bền vững chuẩn quốc tế
Xây dựng báo cáo phát triển bền vững tham chiếu ESRS/GRI, đáp ứng đồng thời yêu cầu của đối tác EU và kỳ vọng nhà đầu tư toàn cầu.
4.5. Hỗ trợ chuẩn bị cho đảm bảo (assurance)
Chuẩn bị hồ sơ, quy trình kiểm soát nội bộ sẵn sàng cho đánh giá đảm bảo có giới hạn bởi kiểm toán viên độc lập.
5. Câu hỏi thường gặp (FAQ)
Doanh nghiệp Việt Nam có bắt buộc phải báo cáo theo CSRD không? Phần lớn doanh nghiệp Việt Nam không trực tiếp thuộc phạm vi bắt buộc, trừ khi có công ty mẹ/chi nhánh tại EU vượt ngưỡng quy định. Tuy nhiên, nhiều doanh nghiệp sẽ được yêu cầu cung cấp dữ liệu ESG gián tiếp qua chuỗi cung ứng.
ESRS và GRI khác nhau như thế nào? ESRS là bộ tiêu chuẩn báo cáo bắt buộc theo pháp luật EU (gắn với CSRD), trong khi GRI là khung báo cáo tự nguyện được công nhận toàn cầu. Hai bộ tiêu chuẩn có mức độ tương thích cao và ngày càng được ánh xạ chéo, giúp doanh nghiệp có thể sử dụng chung một hệ thống dữ liệu.
Sau Omnibus I, doanh nghiệp có cần chuẩn bị CSRD nữa không? Có. Omnibus I thu hẹp phạm vi bắt buộc và giảm gánh nặng hành chính, nhưng không loại bỏ xu hướng minh bạch hóa dữ liệu ESG toàn cầu. Doanh nghiệp chủ động chuẩn bị sớm sẽ có lợi thế cạnh tranh rõ rệt so với đối thủ bị động.
Thời gian hoàn thành một báo cáo CSRD/ESRS đầy đủ là bao lâu? Tùy quy mô và mức độ sẵn sàng dữ liệu, một chu trình đầy đủ (đánh giá trọng yếu – thu thập dữ liệu – soạn thảo báo cáo) thường kéo dài 4–8 tháng.
6. Liên hệ tư vấn CSRD cho doanh nghiệp
ISC Global cùng đối tác Duc Luong Services và STC VN (Staunchly Vietnam) đồng hành cùng doanh nghiệp trong việc đánh giá phạm vi, xây dựng hệ thống dữ liệu và soạn thảo báo cáo phát triển bền vững đạt chuẩn quốc tế.
ISC Global Co., Ltd.
Hotline: +84 933 096 426 – +84 868 591 260
Email: info@iscglobal.asia | van.pham@iscglobal.asia
Website: iscglobal.asia | iscglobal.edu.vn
Đối tác đại diện tại Việt Nam – Duc Luong Services
Email: ducluongservices@gmail.com
Website: ducluongservices.com
STC VN Co., Ltd. (Staunchly Vietnam)
Email: info@staunchlyservices.com.vn
Website: staunchlyservices.com.vn
Duc Luong Services 